AEO: officiële informatie van de Nederlandse douane

Hieronder vindt u officiële teksten en informatie van de Nederlandse douane over de Authorised Economic Operator zoals die op 15 oktober 2007 ter beschikking is gesteld.

AEO, wat is dat?

Op initiatief van Brussel doet per 1 januari 2008 de Authorised Economic Operator
(AEO) - oftewel ‘geautoriseerde marktdeelnemer' - zijn intrede in het internationale economische verkeer. Met een AEO-certificaat op zak kunt u straks makkelijker zaken doen over de grens.

 

In elke EU-lidstaat kunnen ondernemers een AEO-certificaat aanvragen bij de nationale douaneautoriteiten. Er zijn drie soorten certificaten:

• het certificaat Vereenvoudigde procedures
• het certificaat Veiligheid
• het gecombineerde certificaat Vereenvoudigde procedures en Veiligheid

Basiseisen

Om een AEO-certificaat te verwerven moet u voldoen aan een aantal door Brussel vastgestelde basiseisen.

Voor het certificaat Vereenvoudigde procedures moet uw bedrijf:

• zijn douaneverplichtingen in het verleden zorgvuldig zijn nagekomen;
• een deugdelijke handels- en/of vervoersadministratie voeren;
• financieel gezond zijn.

Voor het certificaat Veiligheid of het gecombineerde certificaat moet uw bedrijf bovendien:

• een bewezen betrouwbare schakel zijn in de internationale goederenstroom en bereid zijn om die supply chain volgens bepaalde normen te beveiligen.

Voordelen

Met een AEO-certificaat krijgt u gemakkelijker toegang tot douanevereenvoudigingen. Ook krijgt u minder vaak te maken met controles van goederen en documenten. Bovendien heeft u voorrang bij controles en kunt u verzoeken om controles op een andere plaats te laten verrichten dan het terrein van het douanekantoor. Dit alles leidt tot minder logistiek oponthoud en lagere administratieve lasten.

Geldig in alle lidstaten

Uw AEO-certificaat wordt binnen de hele Europese Unie erkend. Dit betekent dat u ook in andere lidstaten automatisch in aanmerking komt voor AEO- faciliteiten, zoals voorrang bij fysieke controles. De douaneautoriteiten in die landen zullen dus niet opnieuw onderzoeken of uw bedrijf aan de basiseisen voor het AEO-schap voldoet.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Onderstaande tekst is ter beschikking gesteld door de Nederlandse douane.

Douane gaat uit van vertrouwen, maar blijft controleren

Willy Rovers (Douane): "Bedrijfsleven en Douane hebben een gedeeld belang om AEO tot een succes te maken"

Vanaf 1 januari 2008 kunnen bedrijven binnen de Europese Unie de status van Authorised Economic Operator (AEO) verwerven. Deze biedt hen allerlei voordelen in het internationale handelsverkeer, zoals minder vertragingen en minder administratieve rompslomp. Willy Rovers, hoogste in rang bij de Douane: "Het AEO-certificaat is een must voor iedere ondernemer die zaken doet buiten de EU. Maar hij krijgt het niet cadeau."

Waarom AEO?

Rovers: "De EU streeft naar versterking van haar buitengrenzen, zeker sinds de terroristische aanslagen van 11 september. Dit betekent verscherping van het toezicht op goederen die het Europese grondgebied binnenkomen en verlaten. Alleen worden dat er steeds meer. De verwachting is dat het containervervoer van en naar de luchthaven Schiphol en de mainports Amsterdam en Rotterdam de komende tien jaar zal verdubbelen. Tegelijkertijd vraagt het bedrijfsleven om minder logistiek oponthoud en lagere administratieve lasten. Tegen deze achtergrond is men in Europees verband gaan zoeken naar nieuwe middelen om greep te houden op de internationale logistieke ketens, zonder dat de boel dichtslibt. AEO is zo'n middel."

Hoe werkt het?

Rovers: "We verlenen de AEO-status aan bedrijven die voldoen aan bepaalde voorwaarden op het gebied van fiscaliteit en veiligheid, nadat hun aanvraag intensief is beoordeeld en onderzocht. Als onderdeel van deze toets kunnen we bijvoorbeeld een controlerend bedrijfsbezoek afleggen. Op den duur kunnen we zo onderscheid maken tussen veilige en risicovolle goederenstromen. Binnen enkele jaren moet het aandeel AEO-gecertificeerde bedrijven gaan toenemen. Doordat we minder tijd besteden aan de bedrijven die we vertrouwen, kunnen we meer capaciteit vrijmaken voor de fysieke controle op de goederenstromen en bedrijven die we niet kennen of waarin we minder fiducie hebben. Ondernemers zonder AEO-status krijgen straks te maken met meer oponthoud. Bedrijfsleven en Douane hebben dus een gedeeld belang om AEO tot een succes te maken."

Sluit de Europese AEO aan bij het nationale beleid?

Rovers: "Wij hebben een traditie als het gaat om het faciliteren van het bonafide bedrijfsleven. Bewezen betrouwbare partijen bieden we al langer vereenvoudigde procedures. Zo houden we rekening met de commerciële belangen van ondernemers, wat het economisch vestigingsklimaat van Nederland distributieland ten goede komt. AEO past in die lijn, maar onze ambitie ligt hoger. We willen nog verder gaan met certificeren en het douanetoezicht horizontaal maken. Dat wil zeggen dat we de verantwoordelijkheid voor het toezicht op buitengrensoverschrijdende goederenstromen gaan delen met het bedrijfsleven. Dat kan ook, want het Nederlandse bedrijfsleven biedt uitgebreide waarborgen, die zijn ingegeven door allerlei maatschappelijke ontwikkelingen en belangen. Kijk maar eens naar de strikte criteria waaraan een bedrijf moet voldoen dat wil exporteren naar de Verenigde Staten. Of naar de standaards waartoe certificerende instanties als ISO ondernemers verplichten. Als Douane maken we graag gebruik van die zelfopgelegde normen, voor zover daar natuurlijk aspecten in zitten die ons werk aangaan. Ook gaan we afspraken maken over methoden en systemen voor zelfcontrole. We onderzoeken de werking van deze nieuwe methoden in pilotprojecten. Dit doen we samen met het bedrijfsleven, want het zijn ontwikkelingen die we samen met hen moeten gaan vormgeven."

Wat is de waarde van een AEO-certificaat, als de Douane steeds minder controleert?

Rovers: "Laat er geen misverstand over bestaan: wij zijn én blijven een handhavingsorganisatie. We zien er onverminderd op toe dat alleen gewenste goederen ons land binnenkomen en verlaten, en dat de rechten verbonden aan die in- en uitvoer juist, tijdig en volledig worden voldaan. Een bedrijf dat om wat voor reden dan ook niet mee wil in de beweging richting AEO, zal uiteraard worden gecontroleerd - straks niet meer in het binnenland maar aan de buitengrens. Maar ook geautoriseerde marktdeelnemers zijn niet gevrijwaard van douanecontroles. De Douane gaat uit van vertrouwen, omdat we het grootste deel van het Nederlandse bedrijfsleven goed kennen en met veel ondernemers een goede relatie hebben opgebouwd. Maar we zijn niet naïef. Daarom doen we steekproeven om te zien of de waarborgen goed functioneren. Ook investeren we in intelligence, om onze kennis van goederenstromen, bedrijven en branches te vergroten. We hebben al nauwe contacten met andere handhavingsdiensten, die ons voorzien van allerlei relevante informatie. Bij risicosignalen stellen we een initieel onderzoek in bij de onderneming in kwestie of lichten we een hele keten door. Komt aan het licht dat een bedrijf de verantwoordelijkheid niet aankan, dan volgen maatregelen. Bedrijven krijgen de AEO-status niet cadeau. Dat verhoogt de waarde van het certificaat in het buitenland."

Hoe waardevol het certificaat ook is, er zullen ondernemers zijn die bang zijn op kosten te worden gejaagd, als ze zelf het toezicht op hun processen moeten organiseren.

Rovers: "Die vrees is onterecht. Als we nu een bedrijf bezoeken of er een initieel onderzoek starten, kost dat evengoed geld. Bedenk daarbij dat wij geen onevenredig hoge eisen stellen wat betreft de controle op de AEO-voorwaarden. Wij leggen de lat voor ons bedrijfsleven niet hoger dan andere lidstaten. Bovendien: veel ondernemers investeren nu ook al in dure systemen om hun kostbare ladingen te beveiligen. Die initiatieven nemen ze niet voor ons, maar uit economische motieven."

Hoe snel worden deze vernieuwingen ingevoerd?

Rovers: "De AEO-status kan worden verleend vanaf 1 januari 2008, maar bedrijven kunnen hun aanvraag nu al inzenden. Wat certificeren en verdere horizontalisering van het toezicht betreft: daar nemen we de tijd voor. We hebben gekozen voor een geleidelijke overgang, maar ik wil benadrukken dat het niet de Douane is die het tempo van de ontwikkelingen bepaalt. Dat doet het bedrijfsleven. We verkennen samen de mogelijkheden, in goed overleg."

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Onderstaande tekst is ter beschikking gesteld door de Nederlandse douane

AEO, certificeren en horizontaal toezicht

In deze informatiemap komen behalve AEO ook certificeren en horizontaal toezicht aan de orde. De drie instrumenten lijken op elkaar en vertonen een nauwe onderlinge samenhang. Toch gaat het om afzonderlijke fenomenen. Voor de duidelijkheid wordt hieronder uitgelegd hoe ze zich tot elkaar verhouden en wat de verschillen zijn.

AEO

De AEO-status komt voort uit de Europese politiek. Het certificaat geeft bedrijven een vereenvoudigde doorgang aan de EU-buitengrenzen en wordt overal binnen de Unie erkend. Dit Europese certificaat is voor de Nederlandse Douane de eerste stap in verregaande horizontalisering van het toezicht.

Certificeren

De AEO-status is een vorm van certificering. De Nederlandse Douane gaat verder op deze weg en onderzoekt welke andere vormen van certificering als handhavingsmethode kunnen worden ingezet. Op den duur leidt dit tot een scheiding in gecertificeerde en niet-gecertificeerde goederenstromen. De controle op niet-gecertificeerde goederenstromen wordt intensiever.

Horizontaal toezicht

Het uiteindelijke streven van de Nederlandse Douane is horizontaal toezicht. De kern van horizontaal toezicht is dat de Douane de verantwoordelijkheid voor de veiligheid en integriteit van buitengrensoverschrijdende goederenstromen deelt met het bedrijfsleven. De Douane kan hiertoe aansluiten bij de waarborgen die ondernemingen zelf al bieden op grond van bijvoorbeeld de bestaande ISPS-, TAPA- en ISO-certificaten, de C-TPAT-normen of de SAS 70-accountantsverklaringen. Deze ontwikkeling wordt samen met het bedrijfsleven ingezet. Ze leidt tot het gecontroleerd delegeren van verantwoordelijkheid voor toezicht aan het bedrijfsleven. Dit krijgt vorm door afspraken tussen Douane en bedrijfsleven over systemen en methoden voor zelfcontrole.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Onderstaande tekst is ter beschikking gesteld door de Nederlandse douane

Hoe vraagt u de AEO-status aan?

Een volledige AEO-aanvraag bestaat uit drie onderdelen, die u kunt raadplegen op www.douane.nl:

• een samenvatting van het AEO-self-assessment
• het aanvraagformulier met toelichting
• de bijbehorende verklaring dat juiste en volledige gegevens zijn verstrekt

Uw AEO-aanvraag wordt alleen in behandeling genomen, als u alle drie de documenten geheel ingevuld heeft ingediend. Is dit niet het geval, dan stuurt de Douane u binnen 30 kalenderdagen na ontvangst van de aanvraag een verzoek om de ontbrekende stukken of gegevens alsnog te overleggen.

U kunt uw AEO-aanvraag sinds 1 september 2007 indienen bij het Landelijk Centrum AEO:

Belastingdienst/Douane Rotterdam

Kantoor Laan op Zuid

Klantbehandeling - Landelijk Centrum AEO

Postbus 50966

3007 BJ Rotterdam

Wettelijke termijnen

Vanaf 1 januari 2008 gelden twee wettelijke termijnen. Zodra uw complete aanvraag binnen is:
1. stelt de Douane binnen 10 werkdagen de autoriteiten in andere lidstaten op de hoogte van
    uw aanvraag (vanaf 2010: 5 werkdagen);
2. beslist de Douane binnen 300 dagen of u een AEO-certificaat krijgt (vanaf 2010: 90 dagen).

Toetsing

De Douane heeft diverse mogelijkheden om te toetsen of u voldoet aan de basiseisen voor het AEO-schap (zie ‘AEO, wat is dat?'). Ze kan bijvoorbeeld nadere informatie bij u opvragen, uw bedrijf bezoeken en/of een initieel onderzoek starten. Overigens steunt de Douane bij het behandelen van uw AEO-aanvraag zoveel mogelijk op gegevens die daar al bekend zijn, bijvoorbeeld van uw eerdere aanvragen van douanevergunningen.

Vanaf wanneer wordt de AEO-status verleend?

De AEO-status gaat officieel in op 1 januari 2008. De eerste AEO-certificaten kunnen echter op zijn vroegst eind maart 2008 worden toegekend. De reden is dat de Douane - als onderdeel van de toetsing - met andere lidstaten overlegt over AEO-aanvragen. Voor het inwinnen en beoordelen van informatie heeft de Douane minimaal drie maanden nodig.

Wanneer wordt een AEO-aanvraag afgewezen?

Als hoofdregel geldt dat de Douane een AEO-certificaat verstrekt, tenzij blijkt dat de aanvrager niet voldoet aan de basiseisen voor afgifte. Een AEO-aanvraag wordt afgewezen, als:

• deze, ook na het verzoek van de Douane om aanvullende gegevens, onvolledig is en/of niet alle benodigde informatie bevat;
• deze niet is ingediend bij de bevoegde autoriteiten;
• de Douane vaststelt dat de aanvrager niet aan één of meer van de criteria voldoet;
• de aanvrager ten tijde van de indiening van de aanvraag is veroordeeld voor een ernstig

strafbaar feit dat verband houdt met zijn economische activiteit;

• tegen de aanvrager een faillissementsprocedure loopt;
• de aanvrager een wettelijke vertegenwoordiger in douanezaken heeft, die is veroordeeld voor een ernstige inbreuk op de douanewetgeving.
• deze wordt ingediend binnen drie jaar na intrekking van een eerder afgegeven
  AEO-certificaat;

De aanvrager kan bezwaar aantekenen tegen de afwijzing.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Onderstaande tekst is ter beschikking gesteld door de Nederlandse douane.

VNO-NCW over AEO

Bedrijfsleven wil snel en betrouwbaar goederenvervoer

Hoe kijkt ondernemingsorganisatie VNO-NCW aan tegen de komst van AEO? "Ons voornaamste aandachtspunt is dat het niet slechter maar beter wordt. Want in Nederland hebben we het al goed voor elkaar met de bestaande vereenvoudigde douaneprocedures."

VNO-NCW behartigt de belangen van 90% van het Nederlandse bedrijfsleven en is daarmee de grootste ondernemingsorganisatie van ons land. Geen wonder dat VNO-NCW al vanaf het begin betrokken is bij de plannen rond AEO. "Wij hebben in Brussel aangegeven hoe AEO er in onze ogen zou moeten uitzien", vertelt Jeroen Lammers, secretaris fiscale zaken van VNO-NCW. "Later zijn we met de Douane, het Ministerie van Financiën en andere koepelorganisaties gaan kijken hoe we de abstracte wetgeving konden uitwerken. Omdat er geen tegengestelde belangen zijn - alle partijen willen snel en veilig goederenvervoer - konden we prima samen optrekken."

Niet slechter maar beter

De eerste reacties van de VNO-NCW-leden op de AEO-plannen waren volgens Lammers positief. "De belangrijkste vraag was echter: hoe wordt AEO vorm gegeven? Daarop kwam lange tijd geen antwoord, waardoor enige scepsis ontstond. Dit werd gevoed doordat wij het in Nederland al goed voor elkaar hebben met de bestaande vereenvoudigde procedures. Het bedrijfsleven hier is wat dat betreft verwend. Ons voornaamste aandachtspunt is daarom dat het met AEO niet slechter maar beter wordt. Met 27 lidstaten is dat nog best lastig: elk land kan de richtlijnen immers anders interpreteren. Tegelijkertijd is helder dat de Douane door toenemende goederenstromen én de hang naar veiligheid niet op de huidige manier kan verder werken."

Voortrekkersrol

VNO-NCW schreef vorig jaar een notitie waarin wordt gepleit voor een Nederlandse Douane die met AEO en certificeren vooroploopt in Europa. Lammers: "Als wij in ons land laten zien dat vrijheid en vertrouwen geven werkt, gaan andere lidstaten daarin vanzelf mee." VNO-NCW ziet een belangrijke taak weggelegd voor de Douane. "Idealiter is de Douane voor ons de regisseur, die zorgt dat alle controles aan de grens soepel verlopen, op dezelfde tijd en plaats. Daar zou het bedrijfsleven echt voordeel bij hebben."

Lammers noemt nóg een argument waarom Nederland een voortrekkersrol zou moeten vervullen binnen de EU. "Ondernemers bepalen zelf of ze AEO-proof zijn, aan de hand van een self-assessment. Hier en daar wordt gevreesd dat AEO door zo'n zelfbeoordeling een wassen neus wordt. Want in andere landen zouden bedrijven alsnog streng kunnen worden gecontroleerd. Een reden te meer om te laten zien dat onze aanpak werkt."

Veel zelftoezicht

Sinds september is het self-assessment te downloaden op www.douane.nl. Bedrijven zaten er met smart op te wachten, aldus Lammers. "Sommige zijn bang dat ze commercieel gezien de boot missen, als zij op 1 januari 2008 geen AEO zijn. Ik ga er vanuit dat de Douane hiermee verstandig omgaat. Het kan natuurlijk niet zo zijn dat de grenzen direct dichtgaan voor ondernemers zonder AEO-certificaat. Dat zou binnen twee uur tot chaos leiden."

Lammers weet dat er al veel aan zelftoezicht wordt gedaan binnen bedrijven. "De kosten voor de te nemen maatregelen vallen daardoor wellicht mee. En voor kleinere bedrijven lijkt het relatief makkelijker om de keten te beveiligen, onder meer omdat er minder mensen werken. Het overgaan naar AEO zou dus best eens snel kunnen gaan."