Wat verandert er (niet) op 1 juli 2009 in de douanerie?

1 Juli 2009 werd aangekondigd als een dag waarop veel veranderingen in de douanerie zouden plaatsvinden. Digitale uitvoeraangiftes met ECS worden verplicht, EORI komt later, Veiligheidsgegevens kunnen,  vereenvoudigde uitvoer mag soms en aangiftebehandeling wordt verplaatst. Kunt u het nog volgen? Bij de douane komt van uitstel echter nooit afstel, het duurt alleen wat langer. Alle veranderingen zijn belangrijk voor de dagelijkse aangiftepraktijk. Lees hier wat u moet weten over 1 juli 2009.  

Export Controle Systeem. De belangrijkste wijziging op 1 juli 2009 is zonder twijfel de invoering van het Export Controle Systeem (ECS). Elders in deze nieuwsbrief en op de website van Maco wordt hier veel aandacht aan besteed. De invoering van ECS is van groot belang omdat er grote fiscale consequenties aan verbonden kunnen zijn. Elke uitvoerzending moet aan de buitengrens afgemeld (geconfirmeerd) worden. Als dit niet gebeurt beschouwd de douane de uitvoeraangifte als nietig en kan de exporteur het recht verliezen om 0% BTW bij export te mogen rekenen. Klik hier voor meer informatie.

EORI of Economic Operators Registration and Identification. Elke onderneming die zaken doet met de douane krijgt een EORI-nummer. Dit nummer is een variant van het huidige BTW-nummer. Aan de hand van het EORI-nummer weet de douane in de hele EU met wie ze te maken heeft. Alle ondernemingen in de EU die met de douane van doen hebben krijgen een EORI-nummer.

Het EORI-nummer volgt een andere systematiek dan het Nederlandse BTW-nummer. Elke rechtspersoon krijgt een eigen EORI-nummer, maar filialen van een rechtspersoon niet. Bedrijven moeten dus intern goed kijken hoe ze de douanezaken gaan (re)organiseren. Er komt een Europese EORI-database die raadpleegbaar is via een EU-website. Van bedrijven die toestemming geven tot publicatie van hun NAW-gegevens, worden deze zichtbaar. In andere gevallen is alleen te zien of een EORI-nummer bestaat of niet.

Het EORI-nummer is met name van belang bij het kunnen identificeren van (veilige) AEO-gecertificeerde bedrijven. Als bedrijven een keten of ‘green lane' vormen kunnen ze profiteren van minder controles door de douane. De AEO-registratie is gekoppeld aan het EORI-nummer. Omdat het EORI-nummer het hart van de database van de douane vormt, bleken de noodzakelijke aanpassingen omvangrijker dan voorzien.  Vandaar het uitstel. Naar verwachting wordt het EORI -nummer over enkele maanden (geleidelijk) in gebruik genomen. De douane begint in mei met het toekennen van de nieuwe EORI-nummers. Tip: Bewaar de mededeling van de belastingdienst waarin uw nieuwe EORI-nummer wordt toegekend goed, want u zult het in toekomst moeten gebruiken bij uw eigen aangiftes of het nummer moeten doorgeven aan uw (douane-)expediteur die voor u de aangiftes maakt.

Naschrift: Op 15 mei 2009 maakte de douane bekend dat het EORI-nummer in Nederland op 31 januari 2010 ingevoerd wordt. Inmiddels zijn de brieven waarin de EORI-nummers worden toegekend door de douane verstuurd.

Veiligheidsgegevens. De daadwerkelijke controle op veiligheidsaspecten van internationale goederenstromen komt heel dichtbij. Voor invoer betekent dit, dat het ICS (Import Controle Systeem) ingevoerd zal worden. Met de invoering van ICS is het voor de douane mogelijk om, vóórdat goederen de EU binnenkomen, een risicoanalyse te doen. Hiervoor moet een summiere aangifte bij binnenkomst ingediend worden. Vervoersaangiften (NCTS) kunnen ook als summiere aangifte dienen, mits deze alle gegevens bevatten die voor de summiere aangifte bij binnenkomst vereist zijn. De invoeraangiften zelf zullen, in dit kader, niet wijzigen. Bij uitvoer zal de uitvoeraangifte dienen als summiere aangifte. Daarvoor moeten vier extra gegevens op de uitvoeraangifte vermeld worden. Dit zijn:

• Een uniek referentienummer per zending (UCR), of het vervoersdocumentnummer
• Code(s) van de land(en) die deel uitmaken van het vervoerstraject
• De VN-code van gevaarlijke goederen.
• Een code van de betalingswijze van de vervoerskosten

Bedrijven met een AEO-veiligheidscertificaat ,of een gecombineerd certificaat kunnen minder gegevens verstrekken. Daarvoor moet wel zowel de im- of exporteurs, als de (douane)expediteurs in het bezit zijn van een dergelijk certificaat.

Oorspronkelijk zou deze informatie vanaf 1 juli 2009 verplicht verstrekt moeten worden. De implementatie is echter uitgesteld tot uiterlijk 31 december 2010. Tot die tijd kunnen bedrijven die dat willen de gegevens toch al verstrekken.

Vereenvoudigde uitvoer. Enkele honderden Nederlandse exporteurs hebben een vergunning schriftelijke vereenvoudigde uitvoer, die officieel ‘klassieke domiciliëringsprocedure uitvoer' heet. Deze vergunninghouders hoeven geen uitvoeraangiftes te maken, maar kunnen volstaan met het vermelden van een verwijzing naar de vergunning op de factuur en maandelijks de relevante gegevens door te geven aan het CBS. Een uitvoeraangifte is niet nodig. De douane kan natuurlijk geen goederen (op veiligheid) controleren als ze niet in hun automatiseringssystemen aangemeld worden. Voor een aantal exporteurs bleek het moeilijk tijdig er voor te zorgen dat bij elke exportzending ook een standaard aangifte werd gemaakt. Dit ofschoon al ruim twee jaar bekend is dat de regeling wordt afgeschaft. Zij hebben aangedrongen op uitstel en dat ook gekregen tot 31 december 2010. Maar de douane Nederland kon alleen maar uitstel verlenen voor zendingen die ook via Nederland uitgaan. Als een exportzending via een andere lidstaat uitgaat, dus bijvoorbeeld via Antwerpen of Frankfurt, dan moet er wél een elektronische uitvoeraangifte gemaakt worden. Maco denkt dat het verkregen uitstel een Pyrrusoverwinning is voor de huidige vergunninghouders. Het is lang niet altijd vooraf te bepalen welke zending op welke kantoor de EU gaat verlaten. Uit eigen onderzoek van Maco blijkt dat 15% van alle zendingen die gepland waren bijvoorbeeld via Rotterdam uit te gaan, daadwerkelijk in een andere haven de EU verlieten. Er ontstaat grote administratieve rompslomp en logistieke oponthoud om alsnog een uitvoeraangifte bij deze zendingen te maken. Het advies is dan ook zo snel mogelijk hiervoor een oplossing te vinden. Dit kan het beste door bij alle zendingen een standaard elektronische uitvoeraangifte maken.

Aangifte behandeling. In het kader van de reorganisatie van de douane worden de teams aangiftebehandeling gecentraliseerd. Deze teams behandelen de elektronische aangiftes die niet direct door Sagitta in- en uitvoer administratief worden afgedaan. Tot voor kort waren deze teams gevestigd in plaatsen zoals Venlo, Duiven, Hazeldonk etc. Als u zelf aangiftes maakt en u kreeg een 'Mededeling Bescheiden Overleggen', dan moest u als aangever naar deze teams de facturen en andere bescheiden faxen en eventueel via hen een fysieke controle regelen. In het kader van de centralisatie worden deze teams gecentraliseerd in de Randstad. Voor Zuid-Nederland betekent dit dat alle aangiftes in Rotterdam worden behandeld en voor Noord Nederland dat ze in Schiphol worden behandeld. De douane zegt de service op deze aangiftepunten op peil te willen houden en zelfs te verbeteren. Als u zelf aangiftes maakt let er dus op deze naar het goede kantoor te sturen en houdt u er rekening mee dat de faciliteiten, procedures en voorwaarden op de nieuwe aangiftepunten toch wel kunnen verschillen van de oude.